Współpraca z gminami: odporność mieszkańców w ramach ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej

Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907) mówi wprost, że za zadania na obszarze gminy odpowiada wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Kieruje i koordynuje ochronę ludności oraz obronę cywilną, organizuje współpracę służb i co dwa lata przedstawia radzie gminy informację o stanie przygotowań.

Odporność nie kończy się na urzędzie i OSP. Mieszkaniec ma wiedzieć, co zrobić przez pierwsze 72 godziny: ile wody odłożyć, co włożyć do plecaka ucieczkowego (awaryjnego), gdzie jest zbiórka i kto odbierze telefon, gdy lokalna sieć padnie. To jest właśnie luka, którą zamykamy razem z gminą.

Artykuł 10 ust. 2 ustawy nakłada na radę gminy obowiązek uchwalenia — na wniosek wójta, burmistrza albo prezydenta — środków na zadania własne z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. To nie jest dobrowolna pozycja „jeśli zostanie”. Środki mają być w budżecie.

Obok budżetu gminy jest budżet państwa. Ustawa przeznacza corocznie na ochronę ludności i obronę cywilną środki nie niższe niż 0,3% PKB. Samorządy dostają na swoje zadania dotacje celowe, które wojewoda przekazuje na podstawie umowy — nawet do pełnego kosztu zadania. Resztę gmina pokrywa sama. Zadania można też sfinansować z rezerwy celowej na zarządzanie kryzysowe, którą budżet jednostki tworzy w wysokości co najmniej 0,5% wydatków bieżących.

W tym budżecie na obronę cywilną proponujemy gminie konkret dla mieszkańców, a nie kolejną broszurę do szuflady. Rodzina dostaje plan pod swój dom: skład, woda, leki, zwierzęta, miejsca zbiórki i karty, które można powiesić w kuchni, w aucie i włożyć do plecaka.